حضرت پاپ رابرت فرانسیس پرووست
رهبر جامعه ۱.۴ میلیارد نفری کاتولیکهای جهان
موضوع: دعوتنامه رسمی برای دیدار از دیار گفتوگوی تمدنها
به نام خداوند جان و خرد،
از جانب ملتی که در حافظه تاریخ، نه با شمشیر که با فرهنگ شناخته میشود – ملتی که هفتهزار سال است چراغ تمدن، معنویت و گفتوگو را در دل تاریخ افروخته نگاه داشته – صمیمانهترین درودها را به پیشگاه شما تقدیم میدارم.
ایران، سرزمین گفتوگوهاست؛ همانجا که روزی از تریبون سازمان ملل متحد، ندایی برخاست که هنوز در ضمیر بیدار بشریت طنینانداز است:
«بنیآدم اعضای یک پیکرند / که در آفرینش ز یک گوهرند»
کلام جاودان سعدی شیرازی که بر پیشانی سازمان ملل متحد نشسته است؛ نه صرفاً شعر، که منشوری برای نجات انسان است. از همین منظر بود که ایران، ایده متعالی «گفتوگوی تمدنها» را به جهان عرضه کرد و با ابتکاری رسمی، سال ۲۰۰۱ را در تقویم جهانی به نام گفتوگو ثبت نمود؛ تلاشی برای شکستن دیوارهای سوءتفاهم و فرونشاندن آتش «برخورد تمدنها».
حضرت پاپ،
در روزگاری که طوفان تهدید، بر افق سیاست سایه افکنده، صدایی از آنسوی جهان برمیخیزد(دونالد ترامپ)؛ صدایی برخاسته از تاریخی کوتاه، اما آمیخته با هیاهوی قدرت. سیاستمداری از سرزمینی ۲۴۳ ساله، با بیانی آکنده از تکبرو غرور نابودی تمدنی هفتهزارساله را فریاد میزند. این، تقابل دو منطق است: منطق، ریشه در برابر منطق شتاب. غافل از آنکه تمدن، نه با تهدید فرو میریزد و نه با هیاهو ساخته میشود.
در چنین هنگامهای، مواضع اخلاقی و انسانی جنابعالی – در دفاع از صلح و نکوهش نابودی تمدنها – نه صرفاً واکنشی سیاسی، بلکه پژواکی از وجدان بیدار مسیحیت جهانی است. ایران نیز در عمل نشان داده است که پاسخ به تهدید، اگرچه در مقام دفاع، استوار است، اما در جوهره، بر مدار گفتوگو، خرد جمعی و صلح میچرخد.
رهبر معظم کاتولیک های چهان،
ایران، خانه ادیان است؛ نه در شعار، که در واقعیت زنده تاریخ:
• بیش از هفتاد هزار مسجد در سراسر کشور
• صدها کلیسا، از جمله عبادتگاههای کهن ارامنه و آشوریان
• کنیسههای فعال یهودیان ایرانی، که قرنها در این سرزمین زیستهاند
در میانه آشوبهای منطقه، این اماکن مقدس در ایران، نه آماج تخریب، که پناهگاه ایمان بودهاند. حتی در تندبادهای خشونت، گزارشی مستند از «حمله سازمانیافته به کلیساها و کنیسهها در ایران» به ثبت نرسیده است؛ و این، نه ادعا، که گواهی بر سنت دیرپای مدارا در این سرزمین است.
با این همه، تاریخ، در سینه خود، روایت دیگری نیز دارد؛ روایتی تلخ از آنگاه که جهل، نقاب قدرت بر چهره زد و به نام اقتدار، بر میراث بشریت تاخت. در هنگامهای که جهان از پاسداشت فرهنگ سخن میگفت، برخی جاهلان تاریخ، در سایه یک جنگ تحمیلی، گنجینههایی را هدف گرفتند که در حافظه یونسکو بهعنوان میراث مشترک انسانها ثبت شدهاند.
چنانکه دونالد ترامپ در دوره نخست زمامداری خود، از هدفگیری ۵۲ نقطه – از جمله مراکز فرهنگی – سخن گفت؛ تهدیدی که در ادامه، از مرز کلام عبور کرد و در قالب تعرضی آشکار، بر برخی از این میراثها فرود آمد.
در پی این رویکرد، افزون بر خسارتی در حدود ۵۵ میلیون دلار به میراث فرهنگی، زخمهایی عمیق بر وجدان تاریخ نشست:
حسینیه اعظم زنجان، کنیسه رفیعنیا، کلیسای سنت نیکولای و کلیسای مریم مقدس، هر یک نشانی از این آسیبها را بر خود گرفتند؛ مکانهایی که فراتر از بنا، نماد همزیستی ایمانها بودند.
و فراتر از این، حریم میدان میدان نقشجهان نیز از گزند این بیحرمتی مصون نماند؛ گویی تاریخ، بار دیگر در برابر چشمان جهانیان، به محک آزمون کشیده شد.
حضرت آقای پاپ،
این دیار کهن، با همه آغوش گشودهاش، هنوز میزبان رسمی هیچ پاپی نبوده است؛ خلأیی که اکنون میتواند به فرصتی تاریخی بدل شود.
دعوت ما از شما، تنها برای دیدار نیست؛ برای «شهادت» است، شهادت بر این حقیقت که چگونه برخی مدعیان آقایی جهان، بهجای پاسداری از تاریخ، خود به مهاجمان آن بدل شدهاند.
این سفر، فرصتی کمنظیر برای دیدار با چهرههای برجسته علم و معنویت ایران فراهم میآورد. شخصیتهایی مانند آیتالله العظمی عبدالله جوادی آملی، فیلسوف و مفسر بزرگ قرآن، و آیتالله العظمی سید موسی شبیری زنجانی، فقیه و مرجع عالیقدر تقلید، مشتاق دیدار و گفتوگوی علمی با حضرتعالی هستند..
اطمینان میدهیم که: تمامی تمهیدات امنیتی در عالیترین سطح برای حفاظت از حضرتعالی فراهم خواهد شد، • کرامت و احترام، فراتر از یک تعهد دیپلماتیک، بهعنوان اصل اخلاقی ما تضمین میگردد
با نهایت احترام، به نمایندگی از ملتی که تاریخ را نه حفظ کرده، بلکه زیسته است
دکتر مجید سجادیپناه
