راهبرد ایران در برابر ترامپِ بیقاعده و معاملهمحور، نه با واکنشهای لحظهای پیش میرود و نه با داوریهای اخلاقی.
اینجا میدانِ احساس نیست؛ صحنهٔ محاسبه است.
پاسخ باید سرد باشد، لایهلایه، و دقیق؛
چنان که نه هیجان در آن راه یابد، نه شتاب،
بلکه هر گام، بر وزنِ هزینه و فایده نهاده شود.
۱. شناخت درست دشمن
نقطه آغاز، «فهم ترامپ» است نه نفی او.
ترامپ:
– ایدئولوژیک نیست، معاملهگر است
– نهادگرا نیست، شخصمحور است
– حقوق بینالملل برایش ابزار است نه قاعده
– نمایش قدرت را به خودِ قدرت ترجیح میدهد
پس:
ایران نباید با او مثل «بوش» یا «اوباما» رفتار کند.
ترامپ را باید مثل یک تاجرِ پرریسکِ مسلح ببیند.
۲. بازدارندگیِ قابلنمایش، نه بازدارندگیِ خاموش
ترامپ به «قدرتی که دیده نشود» احترام نمیگذارد.
اقدامات لازم:
– نمایش هوشمند قدرت منطقهای بدون عبور از خط جنگ
– پیامهای امنیتی کوتاه، دقیق و غیرقابلتفسیر
– پرهیز از ادبیات شعاری، تمرکز بر «هزینه»
ترامپ باید بداند:
«هر اقدام، بهای فوری دارد.»
۳. قفلکردن مسیر ونزوئلاییشدن ایران
رفتار او با ونزوئلا یک هشدار است، نه استثناء.
راهبرد ایران:
– جلوگیری از شخصیسازی تضاد ایران و آمریکا
– تقویت پیوندهای منطقهای و اقتصادی چندجانبه
– کاهش آسیبپذیری نفت، بانک و غذا
ترامپ کشورهایی را میزند که:
تنها هستند
قابل مصادرهاند
صدایشان شنیده نمیشود
۴. بازی در شکاف ناتو و غرب
ترامپ خود، «غرب» را تکهتکه میکند.
فرصت ایران:
– گفتوگوی هدفمند با اروپا، نه احساسی
– فعالسازی کانالهای اقتصادی غیرآمریکایی
– بهرهبرداری از شکاف آمریکا با آلمان، فرانسه، نروژ، دانمارک
وقتی ترامپ ناتو را تهدید میکند،
ایران نباید تماشاچی باشد؛ باید بازیگر سایه شود.
۵. پرهیز مطلق از تحریک مستقیم ترامپ
ترامپ عاشق دشمنی است که بتواند او را «در تلویزیون بکوبد».
بنابراین:
– نه توهین
– نه خطابه
– نه هیجان رسانهای
سکوت حسابشده، برای ترامپ خطرناکتر از فریاد است.
۶. مدیریت افکار عمومی داخلی
ترامپ روی «فروپاشی درون» حساب میکند.
اقدام حیاتی:
– روایت دقیق، شفاف و بدون اغراق از تهدید
– پرهیز از دوگانهسازیهای کاذب
– تقویت اعتماد اجتماعی به تصمیمات سخت
جامعهای که بداند، کمتر میترسد.
۷. آمادگی برای مذاکره، از مظر قدرت
ترامپ مذاکره را دوست دارد، اما ضعف را میبلعد.
ایران باید:
– خطوط قرمز شفاف داشته باشد
– بستههای پیشنهادی مشخص آماده کند
– مذاکره را ابزار کاهش هزینه بداند، نه نجات
ترامپ فقط به کسی امتیاز میدهد که نیازمند نیست.
بنابراین
در برابر ترامپ:
– نه باید فریاد زد
– نه باید ترسید
باید خونسرد، چندلایه، پرهزینه و بیهیجان عمل کرد.
ترامپ طوفان است؛
کشوری مانند کشور ما که ریشه در تمدن 7 هزار ساله دارد، از طوفان نمی ترسد،
ولی با آن دعوا هم نمی کند.
