دکتر مجید سجادی پناه در برنامه “گفت‌وگوی اقتصادی” رادیو گفت‌وگو با بیان اینکه ۷۰ درصد ارزش واردات کشور منوط به چند قلم خاص است، گفت: به عنوان مثال ۶۸ درصد از واردات مان کالای واسطه ای است که اگر این کاهش پیدا کرده باشد، یعنی عملاً صنایع ما با یک رکود جدی مواجه است، بنابراین تراز تجاری مثبت نیست و وضعیت تجارت ما بر خلاف اقتصاد مقاومتی است.

برنامه “گفت‌وگوی اقتصادی” با موضوع نقش تجارت در اقتصاد مقاومتی و با حضور مظفر علیخانی معاون فنی و خدمات بازرگانی اتاق بازرگانی ایران، دکتر مجید سجادی پناه مدرس دانشگاه و کارشناس مسائل اقتصادی، لیلا لطفی کارشناس و پژوهشگر اقتصادی و دکتر مینا مهرنوش معاونت توسعه صادرات سازمان توسعه تجارت روانه آنتن شد.

لیلا لطفی با اشاره گزارش منتشر شده در خصوص وضعیت صادرات در بخش های ایران گفت: در بازار مواد معدنی در سال ۹۴ وضعیت به این شکل بوده است که کشور عراق به عنوان مهمترین بازار مواد و معدنی ایران به شمار می رود. در جایگاه دوم چین به عنوان مهمترین بازار مواد خام معدنی ایران محسوب می شود.

وی افزود: صادرات محصولات پتروشیمی در ۱۰ ماهه اول سال ۹۴ نسبت به مدت مشابه در سال قبل ۱۶ درصد کاهش ارزش و ۳۷ درصد رشد وزنی داشته است.

این پژوهشگر اقتصادی در بیان دلایل رشد محصولات پتروشیمی اظهار داشت: بهبود روابط بین المللی ایران با دنیا یکی از دلایل این مسئله بوده است که منجر به افزایش صادرات به کشورهای هدف صادراتی بوده است و از طرف دیگر کاهش ارزش محصولات پتروشیمی متاثر از نوسانات نرخ های بین المللی بوده و کاهش قیمت نفت بوده است.

مظفر علیخانی به حجم تجارت خارجی کشور در سال های گذشته اشاره کرد و گفت: این بررسی نشان دهنده رشد کمی و کیفی حجم صادرات و وارادت مان بوده است که این مسئله خود بیانگیر رشد به نسبت خوبی بوده است.

وی در عین حال خاطرنشان کرد: حجم تجارت خارجی کشور با توجه به مجموعه ویژگی ها و مختصاتی که اقتصاد ایران از آنها بهره مند است یعنی قرار گرفتن در موقعیت استراتژیک و مانند آنها، این حجم از تجارت منطقی نیست و نتوانستیم متناسب با رشد کشورهای مشابه خودمان مانند کره و سنگاپور و ترکیه دستاوردهای قابل دفاعی داشته باشیم. به ویژه اینکه صنعت زیربنایی مانند نفت و گاز داریم و همچنین از نیروی تحصیلکرده و جوانی هم برخوردار هستیم.

معاون فنی و خدمات بازرگانی اتاق بازرگانی ایران به آمار سال گذشته اشاره کرد و افزود: در حوزه صادرات و واردات در سال گذشته رشد منفی داشته است. هم در واردات و هم در صادرات همه آمارها نشان دهنده رشد منفی بوده است. با توجه به اینکه مرکز ثقل گفت وگوی امروز ، سیاست های اقتصاد مقاومتی است و رهبر معظم انقلاب نیز امسال بر آن تاکید کرده اند، باید به چگونگی انجام این کار بیشتر بپردازیم.

در ادامه دکتر مجید سجادی پناه، رشد تجارت در ایران را متاثر از رشد تجارت در جهان نیز دانست و عنوان داشت: برای چهارمین بار در جهان رشد اقتصادی به کمتر از سه رسید. در واقع رکودی که از سال ۲۰۰۷ شروع شد و الان هم ادامه دارد، برای اولین بار ارزش تجارت کمتر از ارزش تولید ناخالص دنیا شد.

وی با اشاره به تاثیر رکود جهانی بر اقتصاد ایران بیان داشت: پایان سال ۹۴ رئیس جمهور گفت که تراز تجاری ما برای اولین بار مثبت شده است. اما مسئله این است که آیا این واقعاً افتخار است یا خیر؟ وقتی تراز تجاری مثبت می شود که صادرات برای اولین بار بر واردات پیشی بگیرد. اما وقتی نگاه می کنیم می بینیم که حجم تجارت خارجی ما کاهش پیدا کرده بود، یعنی با کاهش ۱۶ درصدی صادرات و ۲۲ درصد کاهش واردات روبرو بودیم.

وی با بیان اینکه ۷۰ درصد ارزش واردات کشور منوط به چند قلم خاص است، ابراز داشت: به عنوان مثال ۶۸ درصد از واردات مان کالای واسطه ای است که اگر این کاهش پیدا کرده باشد، یعنی عملاً صنایع ما با رکود جدی مواجه است، بنابراین تراز تجاری مثبت نیست و وضعیت تجارت ما بر خلاف اقتصاد مقاومتی است.

این مدرس دانشگاه به وضعیت صادرات نیز اشاره داشت و گفت: تقریباً ۷۰ درصد صادرات ما در گرو پتروشیمی و صنعت است. وقتی داریم نفت ارزان استخراج می کنیم و به عبارتی مزیت نسبی داریم این افزایش صادرات را نمی توان مثبت تلقی کرد. اگر از منظر اقتصاد مقاومتی به این موضوع نگاه کنیم، تقریبا ۴ مورد از سیاست های اقتصاد مقاومتی ناظر بر  تجارت است؛ در قسمتی از سیاست ها گفته می شود که تنوع در مبادی تامین کالاهای وارداتی با هدف کاهش وابستگی به کشورهای خاص. تقریبا ۵ قلم از کالای اصلی وارداتی مان از ۵ کشور وارد می شود که ۴ مورد آن مربوط به مواد غذایی می شود.

وی به بند ۷ سیاست کلی اقتصاد مقاومتی اشاره کرد و بیان داشت: تامین امنیت غذا و درمان و ایجاد ذخایر راهبردی. در حقیقت امنیت غذایی مان به ۵ کشور بستگی دارد زیرا ۴ نوع از مواد غذایی مان را این کشورها تامین می کنند.

کارشناس مسائل اقتصادی با مشابه دانستن وضعیت صادرات اظهار داشت: ۷۰ درصد از کالاهای صادرات ما به ۵ کشور صادر می شود. چین چهار سال پیاپی رشد دو رقمی را تجربه کرده بود تا اینکه سال گذشته رشد اقتصادی چین متاثر از وضعیت جهانی کاهش پیدا کرد، سهم صادرات ایران به چین نیز ۲۲ درصد کاهش پیدا کرد.

در ادامه دکتر مینا مهرنوش با بیان اینکه باید وضعیت فعلی کشور و مشکلات آن را در حوزه اقتصاد در نظر بگیریم، اظهار داشت: یکی از مشکلات اصلی ما ارتباطات بین المللی و وجود درآمدهایی که به بخش های مختلف اقتصادی رونق بخشید، است و رکودی که در کشور وجود دارد، ناشی از تحریم هایی است که در سال های قبل در کشور وجود داشته است.

معاونت توسعه صادرات سازمان توسعه تجارت عدم توانایی در بازارهای بین المللی را یکی دیگر از مشکلات ایران در حوزه اقتصاد دانست و عنوان داشت: این مسئله باعث شده است که صنعت، کشاورزی و دیگر بخش های مختلف مان از لحاظ استانداردها دچار مشکل شود. بنابراین ارتباطات بین المللی و تجارت خارجی می تواند به عنوان یک دستاورد خیلی خوب بعد از برجام به اقتصاد ایران کمک کند.

شایان ذکر است؛ برنامه “گفت‌وگوی اقتصادی” هر شنبه تا چهارشنبه ساعت ۱۴:۳۰ از شبکه رادیویی گفت‌وگو پخش می شود و علاقه مندان می توانند فایل صوتی این برنامه را از سایت شبکه دریافت کنند